
Retinanın merkezi görüşü sağlayan yerden uzak bölgelerinde vitreus ayrılması sırasında retinada çekinti oluşur. Vitreusun ayrılırken retinaya uyguladığı bu çekinti hareketi retina sinir hücrelerini tetikleyerek gözde ışık parlamaları (flaş patlaması veya şimşek çakmasına benzetilir) olarak algılanır. Işık çakması çok kısa sürer, genellikle karanlık ortama girerken fark edilir. Bazı gözlerde ise hiç ışık parlamaları olmadan vitreus ayrılması gerçekleşir. Bu olayda çoğunlukla vitreus retinadan tamamen ayrılır ve doğal bir süreç olan arka vitreus dekolmanı ayrılması gerçekleşmiş olur. Bu olay çoğunlukla sorunsuz gerçekleşir ve hastalar yeni ortaya çıkan siyah nokta/ orak-yay şeklinde veya tüllenme/perdelenme/bulutumsu bir dalgalanma şeklinde uçuşmalar görür. Aynı şekilde bu olay önemsiz olup göze zararı bulunmaz. Bununla birlikte nadiren bazı gözlerde bu ayrılma sırasında vitreusun retinaya uyguladığı çekinti retinada bir yırtığa yol açar. Vitreus ayrılmasının yırtığa yol açma ihtimali yüksek miyoplarda, retinasında dejenerasyon olanlarda, katarakt ameliyatı veya travma geçirmiş gözlerde, ailede dekolman öyküsü olanlarda artar. Retina yırtığı çok ciddi bir göz sorunu olup acilen tedavi edilmelidir. Aksi takdirde retina dekolmanı denen görme kaybı ile sonuçlanan ve ancak ciddi göz operasyonu ile tedavi edilebilen bir tablo gelişir. Retina yırtığına bazen göz içine hafif kanama ile kurum yağması veya yoğun kanama ile ani görme kaybı eşlik eder. Işık çakması olmadan da bazı gözlerde yırtık gelişebilir ve saptanmaz ise görme alanının herhangi bir tarafında bir gölge şeklinde kendini belli eder ve acil bir durumdur. Işık parlamalarının başka nedenlerinden ayrılması gerekir.
TEDAVİ ? -- İlk fark edildiğinde yersiz bir endişeye neden olsa da bu uçuşmalar önemsiz ve zararsız olduğundan ve çok dikkat edilmedikçe görülmediğinden tedavi gerekmez. Gördüğümüz bu uçuşmalara neden olan vitreus opasiteleri kaybolmaz, ancak fark edilmez hale gelirler ve rahatsız ediciliği azalır. Kafaya takıp görmek için dikkatle beyaz zeminlere veya havaya bakmadıkça görmez hale geliriz. Zaten ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Ancak uçuşmaların çok yoğun ve hastanın da çok rahatsız olacağı kadar vitreus opasiteleri olduğunda veya psikolojik olarak çok rahatsızlık duyanlarda ameliyat ile vitreusun temizlenmesi yöntemiyle tedavi edilerek giderilebilir. Çoğu hastada buna gerek duyulmaz ve cerrahi önerilmez. Uçuşmalar ilk fark edildiğinde retina muayenesine gelinmelidir. IŞIK ÇAKMALARI görüldüğünde ise retinada herhangi bir yırtık oluşup oluşmadığını anlamak için ilk 24 saatte göz muayenesi olmak gerekir. Yırtık saptanırsa lazer tedavisi yapılır ve yırtığın açılıp retina dekolmanı hastalığına dönüşmesi engellenir. Yırtık saptanmazsa ışık çakmaları kaybolana kadar periyodik kontrol muayeneleri önerilir. Işık çakmaları azalarak günler içinde kaybolur, ancak birkaç aya kadar sürebilir. Mevcut uçuşmalar artar, kurum yağması şeklinde noktalar veya bulutumsu tüllenme tarzında uçuşma ortaya çıkarsa yine ilk 24 saat içinde muayene önerilir.